Etnolog Nikola Vlajić u Narodnom muzeju u Pančevu: Vaskršnjim običaji i tradicija u Banatu
Etnolog Nikola Vlajić održao je u Narodnom muzeju u Pančevu predavanje posvećeno uskršnjim praznicima i običajima.
U fokusu predavanja bili su narodno-crkveni običaji Srba i Rumuna u Donjem Banatu koji su do Drugog svetskog rata bili široko rasprostranjeni, ali se danas retko praktikuju i uglavnom su zaboravljeni. Njihovi tragovi sačuvani su u stručnoj literaturi, ali i u naivnom slikarstvu Dese Petrov Morar i umetnica uzdinskog kruga naive.
Foto: Radovan ĐerićFoto: Radovan Đerić
Poseban deo predavanja bio je posvećen i umetničkim prikazima vaskršnjih motiva u delima velikih svetskih umetnika poput Đota i Leonarda da Vinčija, kao i domaćih slikara među kojima su Konstantin Danil i Živorad Nastasijević.
Predavanje povezuje tradiciju, običaje i umetnost, sa ciljem da se ukaže na značaj očuvanja kulturnog nasleđa i razumevanja simbolike Vaskrsa.
Foto: Radovan ĐerićFoto: Radovan Đerić
Revena je običaj koji se u prošlosti odvijao dan pre početka Vaskršnjeg posta. Nakon liturgije, grupa starijih žena izlazi nakon liturgije sa sveštenikom ispred crkve i opasujući crkvu igraju kolo. Tim kolom oni štite od zlih sila“, kaže Nikola Vlajić, etnolog.
Danas, u savremenom društvu, mnogi od tih običaja nestaju ili se praktikuju u znatno izmenjenom obliku.
„U svakodnevnom životu ima raznih arhaičnih običaja, samo što se oni redukuju. Narodno-crkveni običaji su poput živog organizma. Protokom vremena, menjaju se ili se sasvim gube“, dodaje Vlajić.
Foto: Radovan ĐerićFoto: Radovan Đerić
Spoj tradicije i umetnosti pruža priliku da se Vaskrs sagleda iz drugačijeg ugla. Upravo kroz takav pristup, publika će na večerašnjem predavanju u Narodnom muzeju Pančevo imati priliku da bolje razume kako su se običaji razvijali i zašto je važno da ih sačuvamo od zaborava.
(Pančevac)
