Kovačica – Za istrajno širenje dobrog imena i uspešno predstavljanje Slovačke u svetu, dugogodišnjem promoteru naivne umetnosti vojvođanskih Slovaka, vlasniku Galerije i osnivaču Fondacije „Babka”, Pavelu Babki, dodeljen je Orden Belog dvostrukog krsta 3. reda Slovačke Republike.

Babka se našao među 22 ličnosti iz kulturnog, naučnog, sportskog i drugih sektora društvenog života i Slovacima koji žive u inostranstvu, kojima je visoko državno odlikovanje u Bratislavi uručio predsednik Slovačke Peter Pelegrini. U obrazloženju za dodelu visokog državnog priznanja se navodi da je Pavel Babka jedan od prvih i najupornijih inicijatora da se naivna umetnost Kovačice nađe na Unesko listi nematerijalnog kulturnog nasleđa čovečanstva, što se i desilo decembra 2024. godine.

Pavel Babka iz Kovačice osnovao je galeriju 1991. godine s glavnim ciljem da afirmiše mlade generacije kovačičkih slikara, i ukaže javnosti i na druge umetničke zanate u Kovačici i njenom okruženju. Jedna od tri privatne galerije naivne likovne umetnosti vojvođanskih Slovaka u Srbiji deluje po Uneskovom principu „Život ljudskog blaga” (Living human treasure), što podrazumeva generacijsko prenošenje znanja i veština u izradi umetničkih predmeta i suvenira u okviru njenog centra, da bi 2001. godine bila proglašena od strane Uneska za svetski centar izdavačke delatnosti o naivnom slikarstvu.

Galerija „Babka” obišla je tri kontinenta i neverovatnih 29 zemalja, predstavljajući Kovačicu svetu i privlačeći svet u Kovačicu. Tako je pune tri i po decenije, slike kovačkičke naive videla publika širom planete, u Berlinu, Pitsburgu, Njujorku, Vašingtonu, Helsinkiju, Stokholmu, Oslu, Londonu, Bonu, Parizu, kao i u Madridu, Strazburu, Ženevi, Rimu, Krakovu, Beču, Atini, Viljnusu, Bonu, Pragu, Sankt Peterburgu, Moskvi, Seulu, Tokiju, Kjotu, Abu Dabiju… a zahvaljujući tesnoj saradnji sa svetskom izložbom Ekspo, izlagana su od 2000. godine u kontinuitetu i u Sevilji, Lisabonu, Hanoveru, Nagoji Aičiju i Šangaju. Takođe, Galerija „Babka” usko sarađuje sa najvažnijim međunarodnim institucijama, poput Uneska, Unicefa, UN, Svetske banke, MMF, IDB, EBRD, a tri puta je izlagala i u sedištu EU u Briselu.

Galerija je 2011. godine predstavila prvu multimedijalnu Enciklopediju slovačke navne umetnosti u Srbiji., a umetnost kovačičke škole naive promoviše i svojim čuvenim kalendarima, od kojih je jedan objavljen u saradnji sa Slovačkim PEN centrom, kombinujući tekstove članova centra i odabrane ilustracije. Povodom veka od rođenja slikara Martina Jonaša 2004. i 100. godišnjice rođenja Zuzane Halupove, objavljena je naučna studija, nagrađena Ženevskom nagradom VIPO, a tu je i 12 objavljenih naslova – knjiga, enciklopedija i luksuznih kataloga uglavnom s temom naive.

Pavel Babka je inicijator, a njegova galerija svake godine pod pokroviteljstvom Uneska organizuje obeležavanje Međunarodnog dana maternjeg jezika, i taj događaj je u sedištu svetske organizacije istaknut kao najbolji na Balkanu.

(Politika/Olga Janković)