Novembar je u srpskom narodu poznat kao mesec sa velikim brojem krsnih slava, kada mnoge porodice proslavljaju svoje svetitelje i zaštitnike doma. Prema pravoslavnom kalendaru, vernici u ovom mesecu obeležavaju devet velikih krsnih slava, među kojima su neke od najmasovnijih u našem narodu, poput Mitrovdana i Aranđelovdana.

Prva velika slava u mesecu je Sveti mučenik Jakov Persijanac, koja se proslavlja 10. novembra. Odmah nakon toga, 14. novembra, vernici slave Svetog Kozmu i Damjana, u narodu poznatije kao Vrači ili Sveti Vrači, što je ujedno i česta esnafska slava lekara i zdravstvenih radnika.

Sredina meseca rezervisana je za jednu od najvećih slava – Svetog velikomučenika Dimitrija, odnosno Mitrovdan, koji se praznuje 8. novembra. Nedugo zatim, 16. novembra, obeležava se Đurđic, praznik obnovljenja hrama Svetog velikomučenika Georgija, što je takođe veoma česta slava u srpskim domovima.
Pored ovih praznika, vernici u drugoj polovini meseca proslavljaju i Svetog kralja Stefana Dečanskog, u narodu poznatog kao Mratindan, koji se obeležava 24. novembra.

Najmasovnija slava u ovom delu godine svakako je Sabor Svetog arhangela Mihaila – Aranđelovdan, koji se praznuje 21. novembra, a koga prate i Sveti Jovan Milostivi 25. novembra, Sveti Jovan Zlatousti 26. novembra, kao i Sveti apostol Filip 27. novembra.

„Praznovanje krsne slave je prilika za duhovno okupljanje porodice, očuvanje tradicije i običaja koje smo nasledili od predaka, uz obavezno prisustvo slavskog kolača, žita i sveće”, ističu hroničari narodnih običaja.
Ovi novembarski praznici ujedno predstavljaju i uvod u predstojeći Božićni post, koji počinje krajem ovog meseca, tačnije 28. novembra, zbog čega su pojedine slave s kraja novembra uvek posne.

(Pančevac)