Kulturno-umetničko društvo „Stanko Paunović“ NIS-RNP već 78 godina predstavlja jedan od stubova očuvanja narodne tradicije u južnom Banatu, pa i šire, mnogo šire…

Kada je 3. marta 1948. godine osnovano kao društvo železničara Pančeva, malo ko je mogao da pretpostavi da će se iz skromnih horskih i tamburaških početaka razviti ansambl koji danas okuplja stotine članova i predstavlja Pančevo po celom svetu.

Foto: Privatna arhivaFoto: Privatna arhiva

O razvoju, uspesima i planovima ovog ansambla, za „Pančevac“ govori umetnički direktor KUD-a „Stanko Paunović“ Dejan Trifunović.

– Nakon osnivanja društva, prve sekcije bile su horska i tamburaška sa solistima. Od prelaska u prostorije Mesna zajednica „Gornji grad“, KUD proširuje delatnost osnivajući još tri sekcije: folklornu, dramsku i recitatorsku. Jedan od osnivača i prvi predsednik „Paunovića“ bio je Rodoljub Zestrijan. Početak rada obeležavaju česte seobe. Zabeleženo je da su se aktivnosti odvijale u zgradi bivše Tehničke škole, ložionici, Đačkom domu, Reonu Gornjeg Grada, Domu Jugoslovenske narodne armije, Internatu na staroj pijaci, Muzičkoj školi i Gimnaziji – navodi Trifunović.

Od samog početka svog rada KUD postiže uspehe na svim nastupima.

– Prvo gostovanje ansambla, van granica Jugoslavije, bilo je 1972. u nedugo zatim Gdanjsku, čiji je ansambl nedugo zatim uzvratio posetu Pančevu. Veliki uspeh ostvaren je i na Susretima kulturno-umetničkih društava železničara Jugoslavije u Kninu, osvajanjem prvog mesta. Već dogodine sledi učešće folklornog ansambla u programu Svetskog festivala folklora u Dižonu u Francuskoj, koje je ovenčano osvajanjem drugog mesta u izuzetno jakoj konkurenciji 28 ansambala iz 25 zemalja, sa svih kontinenata, a tokom te turneje ostvareno je 10 festivalskih nastupa – ističe Dejan.

Duga plodna saradnja s NIS-om

Vredi napomenuti da se od 1974. godine sedište i prostorije društva nalaze u Domu omladine Pančevo, a od 1977. godine sponzor pančevačkih folkloraša je Rafinerija nafte Pančevo, čiji je naziv dodat imenu društva.

– „Paunović“ danas okuplja oko 550 članova u okviru 14 igračkih grupa, ženske i muške pevačke grupe, narodnog orkestra, dečjeg narodnog orkestra, tamburaškog orkestra, škole tambure i frule, kao i radionice za rekonstrukciju narodnih nošnji. Na repertoaru ansambla nalaze se koreografije i pesme sa celokupnog srpskog etničkog prostora. Rad svih sekcija i ansambala našeg KUD-a odlikuju održavanje postojećeg repertoara, terenska istraživanja i rad na novim koreografskim postavkama narodnih igara i pesama – navodi Dejan Trifunović.

Foto: Privatna arhivaFoto: Privatna arhiva

Upravo na njegovu inicijativu 31. oktobra 1996. osnovana je ženska grupa pevača, a prvi nastup grupa je imala na generacijskom koncertu, koji je održan krajem iste godine.

– Od samog početka sa grupom je radila dr Sanja Ranković, a od 2018. godine rukovođenje grupom nastavila je Jelena Anđelković, takođe. Od 2023. godine rukovodilac grupe pevača je Maja Lukić. Sve one su etnomuzikolozi. Muška grupa pevača oformljena je 15. septembra 2001. godine, a prvi nastup imala je dva meseca kasnije. Pevačka grupa nastupa samostalno i u okviru zajedničkih programa sa narodnim orkestrom i folklornim ansamblom. Među najvažnijim nastupima su grupe pevača su oni na festivalima folklornih tradicija Vojvodine u Vrbasu, zatim u Rumi, pa na festivalima folklornih ansambala Srbije, kao i na Danima duhovne muzike u Pančevu 2003. godine. Grupa je na festivalima muzičkih društava Vojvodine pet puta nagrađena specijalnim nagradama za najbolje tradicionalno pevanje 1998, 2004, 2006, 2008. i 2025. Povodom obeležavanja desetogodišnjice rada, 2007. godine je objavljen ce-de pod nazivom „Odbi se grana od jorgovana“ – navodi umetnički rukovodilac KUD-a.

Nastupi i priznanja

Ansambl je učestvovao u programima najznačajnijih festivala u Srbiji od beogradskog „Bemusa“ , preko „Vukovog sabora“ u Tršiću, do „Homoljskih motiva“ u Kučevu.

„Paunović“ je nastupao i na međunarodnim festivalima u Poljskoj, Francuskoj, Grčkoj, Rumuniji, Slovačkoj, Češkoj, Belgiji, Holandiji, Ukrajini, Italiji, Austriji, Švajcarskoj, Mađarskoj, Bugarskoj, Engleskoj, Kanadi…

Ansamblu je 2003. godine dodeljena nagrada Grada Pančeva, za izuzetna dostignuća u oblasti kulture, kao i zlatna plaketa Saveza amatera Srbije za 55 godina kontinuiranog i uspešnog rada.

Foto: Privatna arhivaFoto: Privatna arhiva

KUD je nagrađivan zlatnim plaketama u svim starosnim kategorijama, na festivalima od pokrajinskog i republičkog značaja, kao i međunarodnim festivalima.

Ansambl je 2010. godine nagrađen zlatnom plaketom, osvojio je najveći broj poena na Festivalu folklornih ansambala Srbije u Požarevcu i proglašen najboljim folklornim ansamblom u kategoriji odraslih u Srbiji.

Dečiji ansambl devetostruki je laureat na Smotri dečijih folklornih ansambala Srbije.

„Etno glas“ i „Pančevo – grad igre“

„Paunović“ je, uz podršku Doma omladine Pančevo i Grada Pančeva, organizator je festivala pevačkih grupa „Etno glas““ od 2001. godine.

– U programima 25 do sada održanih festivala, predstavile su se pevačke grupe iz većine krajeva Srbije, upoznajući nas sa stilskim odlikama pesama svog zavičaja. Tokom proteklih godina u programima festivala učestvovale su i grupe iz inostranstva Švajcarske, Makedonije, Mađarske, Slovenije, Hrvatske, Slovačke, Bosne i Hercegovine. Jedan od nezaobilaznih segmenata ovog festivala su i mnogobrojne izložbe predmeta materijalne kulture, koje su ostvarene samostalno ili u saradnji sa Etnografskim muzejem u Beogradu, Narodnim muzejem Pančevo, Muzejem Jadra iz Loznice… Promovisani su i kompakt diskovi izvornih pevačkih grupa, etnološke i etnomuzikološke publikacije, rezultati terenskih istraživanja etnologa, etnomuzikologa i etnokoreologa – napominje Trifunović.

Foto: Privatna arhivaFoto: Privatna arhiva

Nešto mlađi je Festival dečijih folklornih ansambala „Pančevo – grad igre“, koji „Paunović“ organizuje od 2009. godine i na njemu su se dosad predstavili ansambli iz Kanade, Litvanije, Rumunije, Mađarske, Slovačke, Bugarske, Makedonije, Crne Gore, Slovenije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine.

Održavane su etnokoreološke i koreografske radionice, tokom kojih su ansambli učesnici predstavljali svoju igračku tradiciju i upoznavali nasleđe drugih zemalja i naroda.

Ostvarena je saradnja sa mnogobrojnim ansamblima iz naše zemlje i organizatorima sličnih manifestacija u Užicu, Kučevu, Vršcu, Beogradu…

Dobri odnosi s mnogim društvima

Značajan deo rada društva predstavlja saradnja sa kulturno-umetničkim društvima, folklornim ansamblima i udruženjima iz naše zemlje, regiona i inostranstva.

– Posebno se izdvaja saradnja sa Akademijom srpske narodne igre iz Toronta, Folklornom skupinom „Dragatuš“ iz Slovenije, KUD-om „Branko Radičević“ iz Beča, KUD-om „Piskavica“ iz Banja Luke, AKUD-om „Mladost“ iz Temišvara, Udruženjem građana „Era“ iz Užica, KUD-om „Grozd“ iz Vršca, Pančevačkim srpskim crkvenim pevačkim društvom, SKPD-om „Đetvan“ i MKUD-om „Tamaši Aron“ iz Pančeva – nabraja Trifunović.

Ansamblu je dodeljena Novembarska nagrada grada Pančeva za 2011. godinu za izuzetna dostignuća u oblasti umetnosti.

Foto: Privatna arhivaFoto: Privatna arhiva

Ovako bogata i duga tradicija velika je motivacija i generacijama koje sada vežbaju i sa uspehom predstavljaju KUD „Stanko Paunović“ NIS-RNP Pančevo.

– Na nedavno završenoj gradskoj smotri folklornih ansambala dece i odraslih, koja je održana 19. aprila ove godine na sceni Kulturnog centra Pančeva predstavile su se mnogobrojne sekcije i ansambli našeg društva. Predstavili su se svirači na tradicionalnim instrumentima, narodni orkestar i folklorni ansambli. Grupa svirača na frulama pod rukovodstvom Vase Petrovića izvela narodne melodije iz Banata: „Ala volem diku mog“ i pančevački mađarac. Grupa svirača na tamburama predstavila se je narodnim narodnim melodijama iz Banata: „U Banatu žito više glave“, „Kato mi, Kato“ i palegraj. Dečji ansambl nižih razreda izveo je banatske igre iz Starčeva i narodne igre iz Jadra i Azbukovice. Dečji ansambl viših razreda predstavio se srpskim igrama iz Homolja, a Prvi izvođački ansambl izvornim banatskim igrama. Svi navedeni učesnici, po odluci selektorske komisije, predstavili su se u programu Zonske smotre muzičkog i folklornog stvatralaštva dece Južnog Banata 26. aprila na sceni Kulturnog centra Pančeva i Zonske smotre odraslih Južnog Banata 17.maja – ističe Dejan.

Foto: Privatna arhivaFoto: Privatna arhiva

Najnovije doba takođe berićetno

Priliku da svoje igračko umeće predstave sugrađanima 20. aprila na sceni Kulturnog centra Pančeva imali su članovi našeg Prvog izvođačkog ansambla.

– Izvedeno je deset koreografija narodnih igara iz: Banata, okoline Beograda, Donje Jasenice, Jadra, Užica, Leskovca, Niša, Pirota, Pčinje i Vranja. Nastup igrača podržao je narodni orkestar pod rukovodstvom Gracijana Petrovića. Narodni orkestar je imao i nekoliko samostalnih numera. U programu su učestvovali i svirači na tradicionalnim instrumentima-frulama Vasa Petrović i Mihajlo Nenadić, koji su izveli nekoliko narodnih kola iz Šumadije. Članovi tamburaške sekcije društva, pod rukovodstvom Marka Štetina, predstavili su narodne melodije iz Bele Krajine. Ženska grupa pevača pod rukovodstvom etnomuzikologa Maje Lukić, izvela je nekoliko pesama iz raznih krajeva našeg kulturnog prostora – priča Trifunović.

Izuzetno dobra poseta programima koje organizuje „Paunović“ i u kojima je učestvovao, svedoči da interesovanje izvođača i publike za ovakve vidove programa i te kako postoji.

(Pančevac/J. Filipović)

Bravo za KUD „Stanko Paunović“ NIS RNP: Večeras koncert u Gerontološkom centru

KUD “Stanko Paunović” NIS RNP održao generacijski koncert