Nova istraživanja u Starčevu donela tragove bronzanog i gvozdenog doba
Na lokalitetu u Starčevu u toku su nova arheološka istraživanja, a prvi nalazi ukazuju na tragove života iz bronzanog i gvozdenog doba.
Ovo pančevačko mesto je u svetu poznato kao eminentni lokalitet starčevačke kulture, jedne od najznačajnijih neolitskih kultura na prostoru Balkana.
Međutim, arheološka istraživanja koja su nedavno počela u ovom naselju ukazuju da njegova prošlost nije vezana samo za najranije zemljoradničke zajednice.
Nova iskopavanja otvorila su i priču o životu na ovom prostoru tokom bronzanog i gvozdenog doba, a istraživači očekuju da će dublji slojevi doneti i nove podatke o neolitskom periodu.
Foto: Jordan FilipovićFoto: Jordan Filipović
Arheološka iskopavanja na ulazu u Starčevo iz smera ka Pančevu sprovodi Narodni muzej Srbije i odvijaju se od 15. septembra do 4. oktobra.
Rukovodilac ovog poduhvata je Andrej Starović, arheolog i viši kustos Zbirke za stariji neolit Narodnog muzeja Srbije.
– Istražni blok veličine 10 puta pet metara, s debljinom kulturnog sloja od preko dva metra, čuva tragove više praistorijskih perioda i kultura, od ranog neolita, pre skoro 8.000 godina, pa do Kelta u gvozdenom dobu, u osvit moderne evropske civilizacije. Najmanje tri sukcesivna neolitska naselja proslavila su nalazište Grad i dala ime svetski poznatoj starčevačkoj kulturi. Nakon skoro sto godina od otkrića i prvih iskopavanja, danas se primenjuju sasvim moderne tehnologije – navodi Starović.
Foto: Jordan FilipovićFoto: Jordan Filipović
Bronzano i gvozdeno doba
Radovi su intenzivni, jer petoro-šestoro ljudi ne dangubi i marljivo kopa, pa su već pronađeni i ostaci predmeta iz davnoprošlih vremena.
Među njima je i Aleksandar Bandović, kustos Zbirke gvozdenog doba Narodnog muzeja Srbije, koji se na terenu nalazi oko dve nedelje.
Prema njegovim rečima, istraživanjima su prethodili obilazak i arheološko rekonstruisanje šire okoline Starčeva, kao i geofizička snimanja georadarom, na osnovu kojih je odabrana lokacija za početak iskopavanja.
– Za sada imamo veoma zanimljive nalaze koji pokazuju da Starčevo nije samo eponimni lokalitet starčevačke kulture, već da je reč o naselju koje je živelo i tokom kasnijih perioda, odnosno bronzanog i gvozdenog doba – kaže Bandović.
On ističe da su na istraženom prostoru pronađeni brojni pokretni arheološki nalazi – fragmenti keramičkih posuda, životinjske kosti, kao i predmeti od bronze i gvožđa.
Među zanimljivijim nalazima su bronzana udica, nalik savremenoj, deo konjske opreme, odnosno gvozdena žvala, kao i gvozdeni vrh strele.
Pronađeno je i bronzano dugme, koje istraživačima predstavlja važan pokazatelj hronologije sloja u kojem je otkriveno.
Foto: Jordan FilipovićFoto: Jordan Filipović
Pronađeno najviše keramike
Arheolog i antropolog dr Igor Vaduvesković, koji učestvuje u istraživanju kao stručnjak za ljudski skelet i osteološki materijal, objašnjava da se ekipa trenutno nalazi u slojevima koji pripadaju metalnim dobima.
– Trenutno smo u otkopnom sloju četiri, dok se na nešto višem terenu nalazi sloj tri. Iskopavamo kroz horizont starijeg gvozdenog doba, najverovatnije. Za sada nemamo definisan objekat, kuću ili zemunicu, već uglavnom pronalazimo pokretne arheološke nalaze, među kojima su najčešće životinjske kosti i keramika – kaže Vaduvesković.
(Opširnije u štampanom izdanju „Pančevca“)
(Pančevac/J. Filipović)
Nova istraživanja: Neolitsko naselje Ugar-Bajbuk kod Opova mnogo veće nego što se mislilo
